Odd Fellows

Organisatie

Wat betekenen de letters IOOF?

Deze letters vormen de beginletters van de officiële naam van onze Orde, namelijk. “Independent Order of Odd Fellows”.

Waarvan is die Orde onafhankelijk (independent)?

In de loop van de geschiedenis heeft het woord “independent” verschillende betekenissen gehad. Nu betekent het dat de Orde niet afhankelijk is van, of gebonden is aan, een bepaalde kerk, geestelijke stroming, of politieke partij.

De IOOF noemt zich een Orde. Wat moet men zich daarbij voorstellen?

We zouden het begrip “Orde” als volgt kunnen definiëren:
“Een Orde is een hiërarchische organisatie die een humanitair of godsdienstig doel nastreeft en die daarbij gebruik maakt van besloten bijeenkomsten, van een graden­systeem, van ritualen en symbolen”.
Deze definitie geldt ook voor de IOOF. De Orde is een internationale broederschap met een humanitaire doelstelling en waarin vogels van een zeer gevarieerde pluimage zich thuis voelen.
De besturen van loges, kampementen en de grootloge worden overigens wel strikt democratisch gekozen.

Waarom de vreemde naam Odd Fellows?

Na de stichting van de eerste Vrijmetselaars Grootloge in 1717 waren niet alle broeders van bestaande loges bereid zich daarbij aan te sluiten. Er werden namelijk steeds meer invloedrijke lieden zoals, hertogen, grote geleerden e.d., lid van de loges en zij gingen steeds meer de dienst uitmaken. Daardoor voelde "de gewone man" zich niet meer thuis in de loge. Die "overgebleven broeders", de "Odd Fellows" dus, stichtten korte tijd later hun eigen Orde: Independent Order of Odd Fellows.

Wanneer en waar is de Orde ontstaan?

De IOOF zoals we die in Nederland kennen is op 26 april 1819 in U.S.A. door Thomas Wildey opgericht.
Rond 1800 emigreerden veel Engelsen naar Noord-Amerika, waaronder ook een aantal Engelse Odd Fellows. Deze geëmigreerde, uitsluitend mannelijke, Odd Fellows ont­moetten elkaar in de plaatselijke herbergen. Op maandagavond 26 april 1819 in de 'Zeven Sterren Herberg' in Baltimore, richtte de smid Thomas Wildey de Washington Loge Nr. 1 in Baltimore op.

Komt de IOOF in veel landen voor?

In Europa vinden we loges in België, Denemarken, Duitsland, Finland, Nederland, Noorwegen, IJsland, Zweden en Zwitserland en sedert kort ook weer in Polen en Tsjechië.
Behalve in Europa vinden we de Orde ook in Australië en Nieuw Zeeland en in Noord- en Zuid-Amerika.

De Orde is in Amerika gesticht door Engelse Odd Fellows.
Zijn er ook Odd Fellows in Engeland?

Ook in Engeland en in de voormalige Britse koloniën vinden we talrijke Odd Fellow loges. Deze horen echter bij een andere Odd Felloworganisatie, kortweg de “Manchester Unity” genaamd. Overigens onderhoudt onze IOOF goede contacten met de Engelse zusterorganisatie en kunnen de leden van beide organisaties elkaars bijeenkomsten bezoeken.

Hoe wordt zo’n internationale organisatie als de IOOF bestuurd?

In elk land waarin de Orde actief is, zijn de loges verenigd in een Grootloge.
Per traditie is de in Amerika gevestigde “Soevereine Grootloge” het hoogste gezags­orgaan van de Orde. Deze komt jaarlijks bijeen.
In Europees verband bestond er bovendien jarenlang een nauwe samenwerking tussen de Europese Grootloges die verenigd waren in de “Europese Federatie van Grootloges”. Enige jaren geleden is die “Europese Federatie” opgegaan in de “Europese Grootloge”. Deze opereert zelfstandig en is geen directe verantwoording meer schuldig aan de Soevereine Grootloge. De Europese Grootloge participeert namens de Europese jurisdicties in de Soevereine Grootloge. De Europese Grootmeester is Gedeputeerd Grootmeester van de Soevereine Grootloge.

Hoeveel leden telt de Orde in Nederland en België?

In Nederland en België telt de Orde ca. 3.500 leden verdeeld over bijna 100 loges.

Wat is het verschil tussen de Odd Fellows en de Vrijmetselaars?

Dat antwoord is niet eenvoudig te geven.
Wij Odd Fellows weten wel veel van de IOOF maar te weinig van de Vrijmetselaars om deze vergelijking te kunnen maken.
Iedereen die daarin is geïnteresseerd kan het voorlichtingsmateriaal van beide organisa­ties naast elkaar leggen, en vergelijken. Dan zal al gauw blijken dat er behalve overeen­komsten ook zeer grote verschillen bestaan. De beide hoofdbesturen onderhouden overigens goede en regelmatige contacten.

Maar evenals de Vrijmetselaars spreekt u ook van loges. Wat is een loge eigenlijk?     

Er zijn verschillende organisaties die hun plaatselijke afdelingen loges noemen, waaronder de IOOF. Aan het woord “loge” geven die organisaties soms verschillende betekenissen (bijvoorbeeld de ruimte waarin men bijeenkomt, of die bijeenkomst zelf). Meestal wordt het woord echter gebruikt in de betekenis van “vereniging”. Zo zijn alle Odd Fellowloges gewone verenigingen die als zodanig staan ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Op die verenigingen is, evenals op alle andere verenigingen, het verenigingsrecht van toepassing, terwijl de statuten uiteraard openbaar zijn.

Waarom zijn er afzonderlijke loges voor mannen en vrouwen?

Toen onze Orde in 1819 werd gesticht, was dat een Orde van en voor mannen. Pas vele jaren later is er een aparte Ordetak voor vrouwen gesticht. In Nederland gebeurde dat in 1920.
Kijken we nu naar de situatie in Nederland, dan blijkt dat het grootste deel van de leden, mannen zowel als vrouwen, die aparte loges voor mannen en vrouwen ook willen hand­haven.
Onze leden willen wel eens ongestoord “onder elkaar” over allerlei levensvragen praten en die op hun eigen specifieke manier benaderen. Dat geldt natuurlijk zowel voor man­nen, als voor vrouwen. Overigens werken de beide afdelingen van de Orde lokaal, nationaal en internationaal steeds nauwer samen.
De Grootloge van Nederland en België, het hoogste gezagsorgaan in onze beide landen (jurisdictie) is sinds 2002 gemengd van samenstelling. Uiteraard geldt dat ook voor het bestuur daarvan. Dat betekent onder meer dat de Grootmeester van onze jurisdictie zowel een broeder als een zuster kan zijn. Daarmee loopt onze jurisdictie vooruit op alle andere jurisdicties. De zittingen van de Grootloge zijn dus steeds gemengd, maar er kunnen ook andere gezamenlijke zittingen en bijeenkomsten worden gehouden. Dat gebeurt ook zeer regelmatig.
Enkele malen per jaar houden de  plaatselijke broeder- en zusterloges gezamenlijke zittingen, de zgn. Ordezittingen. Dat kan gebeuren bij  een jubileum, of bij het overlijden van een lid, bij de herdenking van de stichting van de Orde, of bij een Tempelwijding. Voor al die gelegenheden bestaan vastgestelde ritualen (handleidingen).

Doen vrouwen in hun loges hetzelfde als mannen in hun loges?

In grote lijnen hebben de zittingen van de vrouwen hetzelfde doel en dezelfde vorm als de zittingen van de mannen.

Gebruiken de vrouwen ook dezelfde ritualen en symbolen?

Hoewel de structuur en het doel van de zittingen gelijk zijn aan de zittingen van de mannen, werken de vrouwen in hun loge- en kampementszittingen met eigen ritualen en met symbolen die een meer vrouwelijk karakter hebben.

Vrouwelijke Ordeleden noemen zich “Rebekkah”.  Waar komt die naam vandaan?

Vrouwelijke leden van de IOOF zijn ook Odd Fellows, maar omdat dit een nogal mannelijk klinkende naam is werd het al direct in het begin nodig gevonden om daar­naast een andere naam te gebruiken. Gekozen is toen voor de naam Rebekkah. Die naam is ontleend aan de Oudtestamentische vrouwenfiguur Rebekkah die bij de bron water put voor mens en dier. Zij wordt beschouwd als de behoedster van het onmisbare water en daarbij symbolisch als de behoedster van het leven. In haar zien wij de dienende mens. Daarmee is zij het symbool van hulpvaardigheid en daadkracht.

Waarom spreekt men elkaar aan als broeder en zuster?

De IOOF is een internationale broederschap en het is dus geen wonder dat men in zo’n broederschap elkaar aanspreekt als broeder en zuster. Dat aanspreken als broeder en zuster gebeurt overigens alleen maar bij officiële gelegenheden. In de normale omgang tutoyeren Odd Fellows elkaar en noemen zij elkaar bij de voornaam.

Hebben de loges in Nederland veel contact met elkaar?

Het bezoeken van de zittingen van andere loges wordt sterk aangemoedigd. Verder zijn jaarlijks één of twee zgn. districtszittingen waar alle loges van een district aan deelnemen. De besturen van de loges in een district onderhouden regelmatig contact.

Zijn er ook internationale contacten?

De internationale contacten spelen zich hoofdzakelijk af op het niveau van de hoofdbesturen. Er zijn echter ook verschillende loges die contacten onderhouden met buitenlandse loges.

Hoe worden de loges op de hoogte gehouden van elkaars activiteiten?

Het Algemeen Bestuur van de Orde heeft een publiciteitsbeleid vastgesteld en hecht eraan dit uit te dragen. Dit rust op drie pijlers te weten:

  • de openbare website www.oddfellows.nl
  • een maandelijkse nieuwskrant “Orde Actueel”
  • een jaarboek waarin o.a. aandacht wordt gegeven aan ethische onderwerpen en het komende beleid van het Algemeen Bestuur.

Hiermee worden de loges op de hoogte te houden van elkaars activiteiten. Daarnaast kan ook het Algemeen Bestuur hierdoor de loges op de hoogte houden van nieuwe ontwikkelingen. Op de openbare website www.oddfellows.nl wordt nieuws uit de loges geplaatst.

Op de website is tevens een Platform aanwezig, waar leden (verdiepende) meningen/ artikelen kunnen plaatsen en waar leden op kunnen reageren.

De meeste loges hebben ook een website voor het delen van informatie onder de eigen leden.